Urtarrilaren 30a Indarkeriarik Ezaren eta Bakearen Eskola Eguna da. Hain zuzen ere, egun horretan hil zuten Mahatma Gandhi (India, 1869-1948), injustiziaren kontra indarkeriarik eza eta erresistentzia baketsua defendatu eta sustatu zuen buru pazifista, ideia horien alde egiteagatik hain justu.

Egun horren harira, ikastetxeek urtero antolatu ohi dute ekitaldi bat San Juan plazan. Pandemia dela eta, jarduera horiek ezin izan dira egin, eta Irungo Udaleko Balioen eta Giza Eskubideen arloak ekimen egokitu bat sustatu du ikasturte honetarako.

Hasi da atzerako kontaketa 2022ko inauteriak bizitzeko. Aurten, asmoa da jarduera-programak aurreko ekitaldietako itxura berreskuratzen joatea, baina betiere pandemia-egoera oso kontuan hartuta eta, beraz, ekimenak horretara egokituta. Ideia horretan, Irungo Udaleko Kultura arloa, konpartsak eta gainerako erakunde antolatzaileak lanean ari dira otsailaren 19-20ko asteburuan gauzatuko den programa abian jartzeko. Larunbat horretan, Kaldereroen desfilea egingo da, eta igandean, berriz, Inude eta Artzaiena.

Nolanahi ere, eta programa itxi aurretik, Kultura arloa zain dago ostiral honetarako aurreikusita dagoen LABIren bileran zer erabaki eta neurri hartuko diren, agian aldaketak egin beharko baitira azken orduan.  

 

Santi Jiménez Gazteriako ordezkariak Martindozenea gaztelekuan aurten egitekoak diren erakusketetako lehena aurkeztu du. Sarah Grandes artista irundarraren eskutik, Gazteria arloak abian jarri du Gazteartean Krearen denboraldia. Programa horretan, artista gazte hasiberrien sorkuntza eta artea lantzen dira.

Arloko ordezkariak nabarmendu du ekimenak sorkuntzarekin duen lotura estua. «Oso garrantzitsua da horrelako sorkuntza-programak abian jartzea Irungo gazteen artean. Gazteek badute zer esan, eta ekimen hau oso aproposa da haien kezkak eta ideiak bideratzeko».  

Irungo Udaleko Kultura arloak jakinarazi zu '18.95' programaren beste saio bat izango dela. Programa urrian estreinatu zen ET eta Bitelchus filmekin, eta ekimenak zinema eta animazioa uztartzen ditu. Otsailaren 12an, larunbatarekin, 17:00etatik aurrera Superman (1978) eta Robocop (1987) filmak proiektatuko dira Amaia KZko auditoriumean, jatorrizko bertsioan.

Sarrerak dagoeneko salgai daude ohiko tokietan (5,50 euro pertsona bakoitzeko): www.irun.org/entradashelbidean, Luis Marianoko turismo-bulegoan eta Amaia KZko leihatiletan ikuskizuna hasi baino ordubete lehenagotik, betiere sarrerarik geratzen bada.

Berdintasuneko ordezkari Miren Echevestek hirian berriki indarkeria matxistari buruz egin den inkestaren emaitzen berri eman du. Irungo 400 emakumek parte hartu dute azterlanean, eta 27 galderari erantzun diete. Galderak bost bloketan banatuta zeuden: datu soziodemografikoak (adina, heziketa, migrazio egoera...), bikotekideak edo bikotekide ohiek erabilitako indarkeria, bikotetik edo bikote zenetik kanpoko indarkeria, jazarpen sexuala eta segurtasunik eza, eta jasandako indarkeriaren kontrako erantzunak.

Miren Echeveste Berdintasuneko ordezkariaren hitzetan, «udalerriz gaindiko edota estatu osoko errealitatera estrapola daitezkeen emaitzetatik haratago, azterlan honen emaitzek genero indarkeriaren eta indarkeria matxistaren beste alderdi batzuk erakusten dizkigute; orain arte Udalak jaso ez dituen alderdiak dira, hain zuzen, eta, ondorioz, ez zaie behar adinako arretarik eskaini. Gure ingurune lokalari eta Irungo gizartearen egunerokotasunari eta errealitate soziokulturalari estuki lotutako gaiak dira». Horrez gain, Echevestek gaineratu duenez, «aurki hasiko dugu Irungo V. Berdintasun Plana idazteko prozesua, eta inkestak erakutsi digun errealitatea Plan horretan jasota geratuko da».

Kultura Arloak hirian sorkuntza artistikoa eta ikerketa bultzatzeko bi finantzaketa lerro sustatzen ditu: Ribera bekak eta artistei laguntzak emateko deialdia. Bada, Irungo Udalak bekak irabazi dituzten proiektuen eta artistei laguntzak emateko azken deialdiaren emaitzaren berri eman du.

 

RIBERA BEKAK

“Ribera beken helburua Bidasoa ibaiari eta memoria historiko eta muga kontzeptuei buruzko ikerketa eta ekintza proiektu bat garatzea da. Proiektuek badute ezaugarri bat: tandem formatuan lantzen dira, profil desberdinak konbinatuta, artearen esparrukoa bata eta ikerketaren esparrukoa bestea. Orain arte, oso proiektu ikusgarri eta berritzaileak ikusi ditugu, gure historia eta ondarea beste ikuspuntu batetik aztertzeko balio izan digutenak”, azaldu dute Kultura Arloko arduradunek.

GazteARTEan Irungo Udaleko Gazteria Arloa da, eta webgunea berritu du, Arloaren baliabideak gazteei helarazteko eta erakundearen eta gazteen arteko harremanetarako kanal berri bat sortzeko.

Arloak aukeratutako bideak bi helburu lortzeko aukera ematen dio: batetik, gazteei Gazteria Zerbitzuaren zerbitzu, baliabide, programa eta ekimenen berri ematea, modu ireki, dinamiko eta erakargarrian, eta, bestetik, gazteen proposamenak bideratzea, Zerbitzuaren jarduerak elkarrekin antolatzeko.

Arloko ordezkari Santi Jimenezek nabarmendu duenez, “tresna berri honi esker, Arloaren eta Irungo gazteen arteko komunikazioa arinagoa izango da, eta harreman estuagoa izan ahalko dugu; hiriko gazteei Irungo eguneroko bizitzaren parte sentiarazten jarraituko diegu; eta jarduera berriak jarri ahalko ditugu martxan, elkarrekin”.

 

«Obra hauek, seguruenik, ez dira hirian egiten diren beste batzuk bezain ikusgarriak, baina iruditzen zaigu oso garrantzitsuak direla horiek ere. Izan ere, baserrietako sarbideak eta hobetzera eta bide ibilgarriagoak egitera bideratuta daude, eta asko dira gure udalerriko landa-guneetara paseatzera eta gozatzera joaten diren irundarrak, batik bat eguraldi ona egiten duenean», adierazi du Cristina Labordak.

Iaz 73.785,80 euroko aurrekontua erabili zen horrelako lanak egiteko, eta hondatuta zeuden bide-zatiak konpondu ziren Lapize, Olaberria eta Meaka auzoetan. Xeheago azalduta, aurrena 20-30 metroko bide zati bat konpondu zen Lapizen, zehazki Altamirako bidean, Azpilikueta baserrira daraman bidean; Olaberrian, aldiz, 100 metro inguruko bide-zatia konpondu zen, Meakarreko bidean. Azkenik, bide-zati bat aldatu zen Meaka auzoan, 100 metro ingurukoa hori ere, Makatzaga bidean, Burutaran baserriko sarbidean.

Kultura arloak Oiasso Erromatar Museoko hurrengo jardueren berri eman du. Zehazki, asteazkenean, urtarrilaren 26an, eta "El Muro-Harresia-Limes" erakusketaren esparruan, urtarrilaren 30era arte bisitatu ahal izango baita, bi jarduera egingo dira Hadrianoren Harresiaren eta bertan egindako indusketen inguruan. Indusketa horietan, inguru hartan kontrol- eta zaintza-lanak egin zituzten barduliarren aztarnak aurkitu ziren. 

Alde batetik, asteazkenean, bisita gidatu berezi bat egingo da, Maria Millán erakusketako komisarioaren eskutik. 18:00etan izango da. Interesa izanez gero, Oiasso Museoan eman behar da izena, 943 63 93 53 telefonora deituta. Ondoren, urtarrilaren 26an bertan, 19:00etan, Jokin Lanz irakasleak hitzaldia emango du Antoninoren Harresiari buruz. Antonino Pio enperadorearen aginduz eraiki zuten  harresia (138-161 k.o.), Antoninoren Harresia esaten zaiona, eta Hadrianoren Harresia baino iparralderago dago. 55 km inguruko harresia da eta Forth ibai-ahoaren eta Clyde ibaiaren artean dago. Babestutako lurretatik irabazi gehiago lortzen zirenez mantentze-kostuagatik, Antonino hil zenean, harresia utzi eta muga Adrianoren etxera itzuli zen.

X