IKUST - ALAIA  
 
 
Gaur egun Udal Artxiboa eta Liburutegia dauden eraikin honi Zabaleta etxea ere deitzen zaio. Manuel Gil Rodrigorentzat eraiki zen 1891ko proiektuaren arabera, eta 1925ean eraberritu egin zen jatorrizko eraikuntzari ukitu dotoreago bat emateko, bi oin egin ziren eta lau isuriko teilatua zuen egitura arrazoizkoagoa egin zitzaion.
Ikust - Alaiako jatorrizko proiektuaren araberako fatxada nagusia eta albokoa (1891)
 
Eraberritze horren aurreko etxea deuseztatu egin zen, eta eraikinari soto oin bat egin zitzaion. Soto oin horrek lehen oina ematen zuen ikuspuntu batzuetatik begiratuta, Pikoketa kaletik, esate baterako (soto horretan dago Udal Artxiboa, lorategia induskatuta orain dela gutxi handitu dena). Gainera, bertako hiri eraikuntzetan inspiratutako bi dorre, beste gorputz bat eta hainbat gehigarri ere erantsi zitzaizkion.
 
Horrez gainera, apaingarri ugari egokitu zitzaizkion, kolomatak, modiloiak, pergolak, eta eskantzu eta baoetako silarria agerian utzi zen. Bestalde, zeuden txapitulek, hau da, dorreek ordezkatu ez zituzten txapitulek, areagotu egiten dute etxearen izaera dotorea. Proiektua bideratu zenean aldaketa batzuk egin ziren, dorreetako bat fatxada nagusitik atzekora eraman, esate baterako. 1985ean, Udalak erosi zuenean, jada aipaturiko udal azpiegitura horiek egokitzeko moldatu zen etxea. Etxearen inguruan lorategi handi bat dago eta lorategi hori burdina forjatuzko hesi bikain batek ixten du zokalo baten gainean. Jabetza hori ixteko proiektua 1903koa da eta Juan Jose Aguinagak egin zuen. Gaur egun, berriro ere bidean dago etxea handitzeko proiektua.
Arkitektoak
Juan José de Aguinaga (eraikuntza, 1891)
Manuel Sainz de Vicuña (eraberritzea 1925)
Jabeak
Manuel Gil Rodrigo (1891)
Serpio Zaragüeta (1925)
Irungo Udala (1985)