FONDO ZAHARRA  
 
 
Irungo Udal Liburutegiak egin duen bidea dela eta, ez du fondo zaharrik. Izen horren pean saiatu gara Irungo Udalak XIX. mendearen azken hamarkadetan eta XX. mendearen hasieran jasoriko liburuak biltzen. Era berean, 40 eta 50eko hamarkadetan Herri Liburutegi Mugikorra delakoak funtzionatzen zuen unean Udal Liburutegiak zeuzkan fondoen parte bat ere biltzen da.
Fondo honetara biltzen diren obrak, gehienak izaera erlijioso eta moralistakoak, ezin dira etxera eraman. Luze gabe amaituko dugu fondoaren katalogazio osoa.
 
 
 
 
ALONSO RODRÍGUEZ FONDOA  
 
 
Fondo honetan zortzi milatik gora liburuki daude. Liburuki horiek Irungo Udal Liburutegiari eman zitzaizkion 1992ko urtarrilean, Elfidio Alonso jaunaren eta Josefina Rodríguez andrearen Liburutegitik ekarriak dira.
Senar-emazte intelektual hauek beren bilduma eskaini zuten (gutxi gorabehera 6.000 liburuki); bilduma hori gure hirian eta Parisen eginiko azken egonaldian bildu zuten. Nagusiki izaera humanistako bilduma da, bilduma horretan historiari eta arteari emandako testuak eta biografiak dira gehienak.
Azken zortzi urteetan fondoak katalogatzeko eta sailkatzeko lanak egin dira gure bildumara jasotzeko xedean. Gaurko egunean lan guztiak katalogatuta eta sailkatuta daude, inolako zailtasunik gabe kontsultatu daitezke, baina ezin dira Irungo Udal Liburutegiko geletatik kanpora atera.
 
 
Elfidio eta emazte Josefina aldi batez Urdanibiako euskal herrian bizi izan ziren, oso leku atsegin eta egokian atseden hartzeko eta gogoetak egiteko. Kazetari-memoriari esker, gerra zibilean zehar eta geroagoko erbestean, nola Amerikan hala Europan, bizi izan zituen egoeren kontakizunek aukera ematen zuten bizi izandako garai nahasien, ezagutu zituen pertsonaien, Errepublika aldian Madrilen izan zituen adiskideen eta jasan behar izan zituen beste pertsonaien berri izateko.
Espainiatik kanpora emandako egonaldi luzean eta baita gure herrialdean ere, liburutegi garrantzitsu bat osatu zuen, bere etxebizitzako bi oinetatik bat liburuek hartua zuten. Kezkatuta zegoen bere liburuek etorkizunean izango zuten xedearekin, eta Irungo hiriak bere donazioa onartuko ote zuen jakin nahi zuen. Edozein kasutan, bizirik zegoen bitartean, beretzat garrantzitsuak ziren liburuekin gelditu nahi zuen.
Elfidio Rotary Club del Bidasoa klubeko sustatzaile kementsua izan zen. Horren erakusgarri da berak hain zuzen ere Klub hori aukeratu izana bere eta Udalaren arteko donazio-tramiteetan bitartekaritza-lanak egiteko.
Gaur, kazetari, idazle eta politikari honek betirako utzi gaituenean, lagunek, hurbiletik ezagutu zutenek edo berari buruz eta ñabarduretan aberatsa izan zuen bizitzari buruz ezer entzun ahal izan dutenek, aukera ezin hobea dute hobeto ezagutzeko esku artean erabiltzen zuen literaturaren bidez. Hain zuzen ere, obra horiek nahi duenaren eskura jartzen ditugu guk orain. Ikust Alaiako etxetzar zaharrean, bere izena eramango duen gune bat egongo da, hainbeste maite izan zuen Bidasoako bazter honetan erakutsi zuen eskuzabaltasuna eskertzeko eta beti ere gogoan izateko.
Omenaldi-ekitaldia Elfidio Alonso jaunari eta Josefina Rodríguez andreari beren liburutegia Irungo Udal Liburutegiari oparitzeagatik, Irun-Bidasoako Rotary Club klubaren bitartekaritzaren bidez
   
>> Fondoaren aurkezpena,
Hezkuntza eta Kultura zinegotziaren eskutik		 >> Elfidio Alonsoren liburutegiaren dohaintza,
Rotaryk egina. Alkatearen aurkezpena
 
 
 
MOURLANE MICHELENA FONDOA  
 
 
Udal Korporazioak, hirurogeita hamargarren urteetan, Pedro Mourlane Michelena kazetari eta poligrafoarenak ziren fondoen parte bat eskuratu zuen.
Mourlane Irunen 1888 urtean sortu zen idazle eta kazetaria izan zen (beste egile batzuen arabera 1885 urtean jaio zen, irailaren 11n hain zuzen ere). Batxilergoa Irungo "San Luis" ikastetxean egin zuen. Valladolideko Unibertsitatean Medikuntza eta Letrak eta Historia ikasi ondoren, kazetaritza lanetan hasi zen, eta lanbide horri eutsi zion Donostian, Bilbon eta Madrilen. Madrilen "El Escorial" aldizkariko zuzendaria izan zen, eta "Arriba" eta "Vértice" aldizkarietako zuzendariordea izan zen. Bilbon "El Liberal de Bilbao" aldizkariko zuzendaria izan zen, eta gainera, hainbat aldizkaritan idatzi zuen, besteak beste, "El Bidasoa" agerkarian.
Kultur eta letra-gizon hau Menéndez Pelayo Patronatuko kidea izan zen, baita Ikerketa Zientifikoetarako Batzorde Goreneko eta Espainiako Kronikarien Batzar Nagusiko kidea ere; Alfontso X.a Jakintsuaren Komendadorea eta Peruko Eguzkiaren Ordenako Ofiziala izan zen, eta San Raimundo Peñafortekoaren gurutzearekin kondekoratu zuten.
Kazetaritza-lan ugariren egilea izanagatik ere, Espainia eta Amerikako egunkari ia guztietan saiakerak, artikuluak eta iruzkinak eman baitzituen argitara, sekula ere ez zituen horiek liburukitan bildu. Aitzitik, 1915 urtean "El discurso de las Armas y las Letras" (Armen eta Letren diskurtsoa) liburua eman zuen argitara. Era berean, argitaratu gabeko "Historia de los Heterodoxos Vascongados" ("Euskal Herriko Heterodoxoen Historia") obraren eta "El Arte de Repensar los lugares comunes" (Ohiko lekuak Berritzeko Artea) lanaren (hil ondoren Eduardo Aunós lagunak bildua eta argitaratua) egilea da. Irungo Hiriko kronikari izendatu zuten 1925eko abuztuan.
1955eko azaroaren 25ean zendu zen garuneko hemorragia baten ondorioz. Albiste horrek dolu orokorra eragin zuen Espainian; egunkariek eta aldizkariek hainbat artikulu eman zituzten argitara literatur irudi handi hau goraipatzeko. 1958. urtean, Udalak Mourlane Michelenaren liburutegiaren hondarrak erosi zizkion alargunari. Egun Udal Liburutegian kontserbatzen diren liburu horietatik asko eta askotan egileen beren eskaintza agertzen da, eta horien artean garai hartako idazle handienen sinadurak aurkitzen dira, besteak beste, Gerardo Diego, Jorge Guillén, José María Pemán eta beste idazle handi batzuena.
 
 
Ideologikoki eskuindar peto-petoa zen, José Antonio Primo de Riveraren laguna , eta harekin batera jardun zuen "Cara al sol" ereserkia erredaktatzeko orduan, berea du "… que por cielo, tierra y mar se espera" bertsoa. Era berean, erregimen frankistako distira handiko irudia izan zen, eta berea zen Jacinto Miquelarena herrikideari zuzenduriko eskutitzean jasotzen zen "¡Qué País, Miquelarena! esaldi guztiz ezaguna.
 
 
Mourlane Michelena fondoak Irungo kazetari eta poligrafoaren liburutegi pribatura biltzen ziren argitalpen batzuk jasotzen ditu, eta hirurogeita hamargarren urteaz geroztik udal bulegoetan gordetzen dira obra horiek.
Gorabehera batzuen eta lanak aurkitzeko eta koadernatzeko lan gaitzaren ondorenean, guztiz katalogatuta dago fondoa.
 
 
Fondo honetan, iturri askoren arabera Mourlane Michelenaren liburutegi garrantzitsua osatzen zuen fondoaren atal txiki-txiki bat besterik ez denean, nagusiki 30 eta 40ko hamarkadetako obrak jasotzen dira, eta horietatik askotan egileek jabeari eginiko eskaintzak agertzen dira. Katalogatu eta sailkatu ondoren, hiritar ororen esku daude, baina liburuok ezin dira aretotik atera.